Lezenswaard, Marceline las in maart 2024

Het wordt een goed gebruik: het overzicht van mijn favoriete boeken van de afgelopen maand. Vanochtend besprak ik voor de tweede keer mijn top drie in het regionale radioprogramma ‘Twee op zaterdag’. Hier zet ik ze nogmaals op een rijtje met nog twee boeken. Want van de acht boeken die ik in maart las, zijn er in ieder geval vijf het lezen waard.

Mijn maartfavoriet is de klassieker ‘Rebecca’ van Daphne du Maurier.
Oorspronkelijk verschenen in 1938 en een paar jaar geleden opnieuw uitgebracht. Dat ik het niet eerder heb gelezen: ik vond het geweldig. Ogenschijnlijk gebeurt er weinig, en de beschrijvingen van omgeving en zielenroerselen zijn uitgebreider dan we nu gewend zijn. Maar dat is niet erg, want onderhuids, tussen de regels door gebeurt er van alles.
En misschien ken je het verhaal van de film. De klassieker van Hitchcock, of de nieuwe verfilming van een paar jaar terug?
In de Hitchcockfilm die ik lang geleden zag, lag het accent op de rol van de huishoudster mevrouw Danvers. Maar in het boek is de verwijzing naar de overleden echtgenote subtieler. Zij komt vooral aan de orde door de onzekerheid van de nieuwe mevrouw de Winter. Een jong naïef meisje, wiens voornaam we overigens niet te weten komen. Zij ontmoet de weduwnaar Maxim de Winter in Zuid-Frankrijk. Ze is dan gezelschapsdame van een rijke, vervelende Amerikaanse: mevrouw Van Hopper. Als deze mevrouw ziek wordt, brengt de hoofdpersoon een paar dagen met hem door. Ze wordt verliefd en gaat in op zijn huwelijksaanzoek. Pas wanneer ze als zijn echtgenote aankomt op zijn landgoed Manderley in Cornwall dringt langzaam tot haar door hoe misplaatst ze daar is en hoe ze niet kan tippen aan de eerst mevrouw De Winter: Rebecca. Tenminste, dat denkt ze. Als toppunt vindt er een gekostumeerd bal plaats waar zij met haar kostuum volkomen de plank misslaat. Als een dag nog een bootwrak wordt opgedoken, kantelt alles: Hoe zit het nu echt met dat bootongeluk van Rebecca? En waarom is Maxim, haar weduwnaar, eigenlijk met de hoofdpersoon getrouwd? Kortom, een boek om je urenlang heerlijk onder te dompelen in een andere wereld en in een andere tijd.

Een andere aanrader is ‘Een suikerspin en liefde of Zwaartekracht’ van Jan P. Meijers.
Deze roman neemt ons mee naar het jaar 1989. In het fictieve stadje Drechtum is het tijd voor de jaarlijkse kermis. Voor de ambtenaar Brent het hoogtepunt van het jaar. Het zijn niet alleen de attracties waar hij zich op verheugd, het is vooral het meisje van de suikerspinkraam die zijn hart sneller laat kloppen.
Bijzonder is dat de schrijver een gefantaseerde werkelijkheid aan de jaren tachtig heeft toegevoegd. Daarvoor nam hij de ontwikkelingen in de jaren zestig van de vorige eeuw als uitgangspunt: wat als er na de eerste maanlanding ook mensen op de maan waren gaan wonen, en wat als de mensheid in 1989 op missie was om een eerste voet op Mars te zetten? Dit gegeven geeft kleur aan de wereld rond Drechtum zonder dat het direct belangrijk is. Ik beleefde het als de context die de deur openzet naar de fantastische elementen in het verhaal terwijl de sfeer van de jaren tachtig behouden bleef.
In het boek leef je steeds een stukje mee met een ander personage. De belangrijkste zijn Brent en Meta, het meisje van de suikerspinkraam. Zij droomt van de ware liefde en Brent droom van haar. De spanning komt in het verhaal als Meta op de kermis oog in komt te staan met drie vreselijke studenten. Je voel gelijk dat dit ergens helemaal mis moet gaan. Regelmatig deed ik een schietgebedje en bedwong ik de neiging ‘doe dat nou niet’ tegen Meta te roepen.
Het boek leest als een trein. En het eerste hoofdstuk begon apart: daar was een bordkartonnen James Bond in de botsauto-attractie aan het woord. Het einde was uiteindelijk wat zoet en weinig verrassend, maar dat werd dan weer goedgemaakt door de gefantaseerde werkelijkheid die met name in de scenes bij de botsauto-attractie het verhaal een extra laag gaf. Al met al ook een aanrader!

Een paar vrolijke uurtjes beleefde ik met De leesclub van Renate Dorrestein.
Zij is een feministische schrijfster die ik ook al in de jaren tachtig/negentig van de vorige eeuw met plezier las. Haar boeken hebben een heerlijk onderkoelde wat spottend-humoristische onderlaag. Een beetje Brits zou ik het willen noemen. Helaas is ze in 2018 al op vrij jonge leeftijd (64) overleden: maar gelukkig hebben we haar boeken nog. De leesclub is uit 2010, maar gelukkig nog goed verkrijgbaar. Het is een licht hilarisch verhaal over een leesclub middelbare vrouwen die met z’n allen een literaire cruise gaan maken in Schotland onder leiding van hun favoriete auteur Gideon de Wit. Natuurlijk gaat het helemaal mis. Ze lijden al binnen een paar uur schipbreuk en bovendien blijkt de geadoreerde schrijver een blaaskaak. Alles loopt totaal in het honderd en de leesclub zal zich voor de rechtbank moeten verantwoorden voor moord. Ze ontkennen niet dat ze hem om het leven hebben gebracht, maar willen het absoluut geen moord noemen. Of ze gelijk hebben, mag je als lezer zelf beoordelen nadat je je vermaakt ebt met hun verslag van de gebeurtenissen genoten hebt.. In het verslag zijn de vrouwen heerlijk vilein (geniepig vals) over man-vrouw verhoudingen en de schrijverswereld. En ook hun omschrijvingen van middelbare vrouwenkwalen zijn op een vrolijke manier herkenbaar. Goed voor een paar uurtjes vrolijk leesplezier.

Aangrijpend was de autobiografische roman van Aisha Dutrieux: ‘Wat wij verzwijgen’.
Deze las ik met een Hebban leesclub. Dit verhaal draait om de veertigjarige Mia die na het overlijden van haar oom zijn vieze, verwaarloosde huis schoonmaakt. Ondertussen praat zij tegen hem over de gevolgen die zijn misbruik van haar op haar leven had. Het is een ingetogen geschreven verhaal met mooi weergegeven gedachten. Het wordt nergens expliciet, hierdoor is het ondanks het zware onderwerp geen zwaar boek om te lezen. Wel een belangrijk boek omdat het woorden geeft aan de impact die misbruik op een leven heeft en de complexiteit van het houden van de dader en het verafschuwen van zijn daden. Het is meer dan een klein, intiem autobiografisch verhaal over een groot taboe. Juist door de kleine setting van het huisschoonmaken en de persoonlijke jij-vorm waarin de ik aan haar oom vertelt hoe zijn daden haar leven hebben bepaald, wordt het verhaal universeel. Ook vind ik het een belangrijk boek omdat kindermisbruik plaatsvind in het geniep, als niemand kijkt en van de kleine slachtoffertjes kunnen we niet verwachten dat zij daaraan woorden kunnen geven, laat staan dat zij voor zichzelf kunnen opkomen. Vooral niet als de misbruiker een bekende is waarvan ze afhankelijk zijn. Daarom is dit voor mij ook een belangrijk boek met een universeel thema: het onderwerp kan naar mijn smaak niet vaak genoeg onder de aandacht worden gebracht. Dat Aisha Dutrieux dit doet met een goed geschreven roman is een verdienste. Opdat wij níet zwijgen!

Tussendoortje
Via de bibliotheekapp las ik ‘Eerste liefde’ van Ivan S. Toegenjev ‘eventjes’ tussendoor. Het is een novelle die ergens halverwege de 19e eeuw is geschreven (Toegenjev leefde van 1818 tot 1883 in Rusland). In prachtig poëtisch taalgebruik schrijft de volwassen, vrijgezelle Vladimir Petrovitsj het verhaal over zijn eerste liefde op voor zijn vrienden. Hij is dan zestien en naast het appartement van zijn ouders komt een verarmde Russische vorstin wonen met haar mooie eenentwintig jarige dochter Zinaïda. De jonge Vladimir is niet de enige die voor haar charmes valt. Zinaïda wordt omringt door mannen die zij gelijktijdig bij haar thuis uitnodigt. Met plagerige spelletjes zoals ‘pandverbeuren’ maakt zij ze belachelijk en speelt zij ze tegen elkaar uit. De mannen laten het goedmoedig toe, allemaal in de veronderstelling dat zij de favoriet zijn. De jonge Vladimir wordt steeds verliefder maar ontdekt dat er ’s nachts een man na haar toesluipt. Wie dat is? De jonge Vladimir verdenkt een voor een de rivalen, maar of hij gelijk heeft? Hoewel het antwoord op die vraag niet heel erg verraste, deed deze novelle dat wel. Een klein pareltje.

Bijbehorende recensies
Recensie van Marceline de Waard over Een suikerspin of liefde en zwaartekracht (hebban.nl)
Recensie van Marceline de Waard over Wat wij verzwijgen (hebban.nl)

Fijn als je wilt liken en/of delen.

Laat een reactie achter